Verdwenen arcaturen Lambertuskerk Veghel.

Vele Veghelaren zullen het mogelijk niet weten, maar de kopgevel van de Sint-Lambertuskerk in Veghel zag er zo’n kleine zestig jaar geleden behoorlijk anders uit. De kerk was aan beide zijden van de hoofdingang oorspronkelijk “versierd” met religieuze ornamenten of decoraties “gevangen” in zogenaamde arcaturen. Het waren Bijbelse voorstellingen in reliëf in de kleuren beige en aarderood. De arcaturen met decoraties zijn begin jaren ’60 verwijderd (zie verder).

1

Opvallend is hoe weinig hierover te vinden is (op het Internet). Ook zijn er geen detail foto’s te vinden. Dat maakt deze foto’s van Johan van Eerd en de hiervan gemaakte uitsnedes extra bijzonder, aangezien deze een redelijk goed beeld geven van de decoraties destijds. Mogelijk zijn dit zelfs de enige foto’s waarop de details zo goed te zien zijn. Een mooie toevoeging aan de geschiedenis van de kerk. Een zoektocht naar eventuele tekeningen/schetsen van de architect Pierre Cuypers heeft tot op heden nog geen resultaat opgeleverd.

De redenen waarom de arcaturen met decoraties aan de buitenzijde van de kerk zijn verwijderd zijn mij niet bekend, maar aan de foto’s te zien valt in ieder geval op te maken dat “de tand des tijds” zijn werk had gedaan (o.a. oorlogschade).  Mogelijk was de renovatie te duur, of pasten de teksten niet meer bij het tijdsbeeld van de jaren ’60.

Nader onderzoek leert dat op basis van  foto’s van 40 jarig Jubileum Deken Teulings (13-6-1959) in ieder geval kan worden vastgesteld dat Arcaturen toen nog aanwezig waren op de kerk. Op basis van een foto van de beeldbank RCE van (03-1961) kan worden vastgesteld dat de arcaturen aan de linkerzijde van de kerk zijn verwijderd, terwijl ze aan de rechterzijde nog aanwezig zijn. Het is dus niet onwaarschijnlijk dat de arcaturen in 1960/’61 verwijderd zijn. Mogelijk is dit een verklaring waarom Johan van Eerd enkel de rechterzijde heeft gefotografeerd (omdat ze links al verwijderd waren). Is een aanname, maar wel waarschijnlijk. Overigens is in dezelfde periode ook de zeshoekige kerkhofkapel gesloopt.

In een artikel van de Volkskrant van okt 1963 wordt gemeld dat de grote restauratie gereed is, er wordt hier onder andere gesproken over verwijderd pleisterwerk, maar er wordt geen melding gemaakt van verwijderde arcaturen, of de gesloopte zeshoekige kerkhofkapel. In het artikel meldt de Volkskrant zonder nadere toelichting: “Over de restauratie, die onder leiding van de Veghelse architect Pierre Tooten geschiedde lopen de meningen van deskundigen uiteen”. Verder meldt de krant in dit artikel dat de kerkrestauratie zeer veel geld heeft gekost (er had bijna een nieuwe kerk van gebouwd kunnen worden) en dat pastoor-deken mgr dr Joseph Teulings de grote animator was.

Bij het onderschrift van de foto’s is volledigheidshalve ook de tekst opgenomen die onder de beeltenissen staat. Op diverse sites is informatie te vinden over de betekenis hiervan, onder andere als je zoekt op “Mysteries van het licht“, hier zie je ten dele  dezelfde teksten terugkomen.

Omdat goede detail foto’s ontbreken van de 5 beeltenissen aan linkerzijde van de kerk (zie foto’s hieronder), is lastig vast te stellen wat nu eigenlijk het volledige  verhaal was van de 10 beeltenissen  onderdeel uitmakend van de arcaturen. Hopelijk blijft dit geen mysterie. Reacties zijn zeer welkom.

Hieronder nog een iets minder scherpe uitsnede van de meest linkse beeltenis van de arcatuur aan de rechterzijde van de kerk, met de tekst: “Den derden dag is Hij verrezen uit de dooden”.

Arcaturen Lambertuskerk

 

 

 

Advertenties